طراحی سایت

 

طراحی سایت – آشنایی با انواع طراحی سایت و تکنولوژی‌های مختلف آن

مقدمه

امروزه دنیای وب، همه جنبه‌های زندگی ما را تحت تاثیر قرا داده است. افراد زیادی هستند که روزانه از ده‌ها سایت برای افزایش آگاهی شخصی، انجام خرید، ارتباطات و تسهیل نیازهای دیگر خود استفاده می‌کنند. همه این ارتباطات توسط افرادی انجام می‌شوند که به طراحی سایت مشغول هستند.

Picture3 - طراحی سایت

سایت‌ها به نوعی دروازه ارتباطی بین افراد مختلف و کامپیوترهای دنیای اینترنت هستند. بدون صفحات سایت‌ها و کدهای پس‌زمینه‌ آن‌ها تقریبا چیز زیادی از خدمات اینترنت باقی نمی‌ماند و زیرساخت‌های سخت‌افزاری قادر به ارتباط با یک دیگر نیستند. به همین دلیل طراحی سایت یا همان طراحی وب سایت یکی از حوزه‌های دنیای کامپیوتر است که امروزه مشاغل مختلفی با آن درگیر شده‌اند. علت این امر این است که طراحی سایت خدمتی است که می‌تواند به تمامی مشاغل کمک کند.

در این مطلب قصد داریم که نگاهی به فرآیند‌های طراحی سایت‌ها، تکنولوژی‌های مورد استفاده در آن و بررسی برخی مولفه‌ها در طراحی سایت بپردازیم. دانستن این نکات برای هر کسی که علاقمند به راه‌اندازی یک وبسایت برای ورود به دنیای اینترنت است، مفید محسوب می‌شود چرا که بسیاری از ویژگی‌های سایت موردنظر در گرو نحوه طراحی آن است. پس این مطلب را از دست ندهید تا بتوانید زیبایی، بهینگی و سرعت را با انتخاب نحوه طراحی درست، به سایت خود اضافه کنید.

طراحی سایت چیست

به مجموعه مهارت‌ها و فرآیندهایی که برای نوشتن کدهای کامپیوتری برای تولید یک سایت و قراردادن آن روی فضای اینترنت، طراحی سایت یا طراحی وب گفته می‌‎شود. این کدها روی کامپیوترهایی در سراسر جهان قرار می‌گیرند که به آن‌ها سرور می‌گویند. این سرورها از طریق آدرس‌های اینترنتی قابل دسترسی هستند. اپلیکیشن‌ها نیز در واقع در پس زمینه برای ارتباط با دنیای اینترنت، به کدهای وب متصل هستند.

Picture5 - طراحی سایتالبته این صفحات وب متصل به اپلیکیشن‌ها از آنجایی که ارتباط مستقیمی با کاربران ندارند، ظاهر گرافیکی جذابی ندارند اما کدهای آن‌ها باید به اندازه کدهای وبسایت‌های گرافیکی کارآمد و سریع باشد. در واقع اکثر کاربردها و خدمات روزانه که کاربران عادی انجام می‌دهند، از طریق کدهای وبسایت‌ها انجام می‌شود.

توسعه وب توسط زبان‌های برنامه نویسی مختلفی انجام می‌شود و گاهی از چندین زبان برنامه نویسی برای توسعه یک وبسایت استفاده می‌شود. روش‌های طراحی نیز بسیار متنوع هستند. از آنجایی که دنیای اینترنت، بسیار آزادتر از دنیای فیزیکی است، توسعه و ارائه تکنولوژی‌های توسعه وب هرروز در حال تکامل بیشتر است و سرعت پیشرفت حوزه‌های مختلف توسعه وبسایت برای بهتر کردن خدمات به مشتری بسیار بالا است.

تاریخچه طراحی وب

تاریخچه توسعه وبسایت به دهه ۹۰ میلادی و دوران آغاز اینترنت برمی‌گردد. در آن دوران شخصی به نام تیم برنرز لی که در موسسه سرن مشغول تحقیق بود، پروژه‌ای را ایجاد کرد که هدف آن به اشتراک گذاری چند صفحه متنی بین کامپیوترهای مختلف بود. این پروژه چند نمونه کد را ارائه می‌داد که می‌توانستند متن‌هایی را برای استفاده کنندگان از کامپیوترهای موسسه به اشتراک بگذارند. این پروژه بعدها وب جهانی نام گرفت.

کمی بعد نرم‌افزارهای خاصی به نام مرورگر توسعه یافتند که مدام توانایی خود را برای تفسیر کدهای نوشته شده صفحات وب ارتقا می‌دادند. با تجاری شدن اینترنت، شرکت‌های مختلفی روز به روز تکنولوژی‌های مربوط به وب را توسعه دادند و مرورگرها نیز به تناسب آن‌ها رشد کردند. با اضافه شدن زبان‌های برنامه نویسی جدید، ویژگی‌های ارائه صدا، عکس و ویدیو به این صفحات اضافه شد.

تیم بارنرز لی در سال ۱۹۹۴ یک کنسرسیوم جهانی با نام  ائتلاف وب جهان‌گستر ایجاد کرد که هنوز بعد از گذشت چند دهه، مرجع اصلی ارائه استاندارهای نرم‌افزاری تحت وب در سراسر جهان است. این موسسه استفاده از ورژن خاصی از زبان‌های توسعه وب مانند HTML 5, JAVASCRIPT,CSS 3 را توصیه می‌کند و افرادی که به طراحی سایت مشغول هستند، از این توصیه‌ها پیروی می‌کنند.

بک اند و فرونت اند

طراحی وب سایت به دو بخش تقسیم می‌شود. این دو بخش بک اند و فرونت اند گفته می‌شوند. هر کدام از این دو بخش از طراحی وب پس از ترکیب با هم، یک وبسایت استاندارد را در اختیار شما قرار می‌دهند و بدون هر کدام، سایت‌ها کارایی را ندارند.

Picture6 - طراحی سایت

بک اند به بخشی از طراحی وبسایت گفته می‌‎شود که کدهای آن با سرور، پایگاه‌ داده‌ها و بخش‌های مختلف آن در پس‌زمینه سایت ارتباط است. به عنوان مثال کدهایی که اطلاعات کاربران را در پایگاه داده سایت ثبت می‌کنند و آن را پردازش یا اصلاح می‌کنند، بخش‌هایی از بک اند سایت هستند. یک برنامه نویس بک اند، وظیفه کار با تکنولوژی‌هایی دارد که بیشتر با سرور در ارتباط هستند و مولفه‌های گرافیکی قابل نمایش برای کاربر در آن تاثیر چندانی ندارند.

فرونت اند نیز به بخشی از طراحی وبسایت گفته می‌شود که نتایج کدهای آن در اختیار کاربر قرار می‌گیرد و کاملا با مسائل گرافیکی و ظاهر وبسایت در ارتباط هستند. به عنوان مثال زیبایی رنگ، چینش مولفه‌های گرافیکی مختلف در وبسایت و گاها نوشتن کدهایی که با کاربران و تغییرات ظاهر وبسایت در ارتباط است، در حوزه کاری فرونت اند قرار می‌گیرند.

زبان‌های برنامه نویسی بک اند با زبان‌های مورد استفاده در فرونت اند متفاوت هستند. در بک اند از زبان‌های برنامه نویسی مانند PHP,PYTHON,C# و React و همچنین پایگاه‌ داده‌هایی مانند MySQL استفاده می‌شود. تکنولوژی‌ها و زبان‌های رایج برای بخش فرانت اند نیز شامل HTML,CSS,AJAX,JAVASCRIPT هستند. استفاده از فریمورک‌های طراحی سایت نیز بسیار معمول هستند. در ادامه نگاهی به این فریمورک‌ها خواهیم انداخت.

فریمورک‌های طراحی سایت

فریمورک‌های طراحی وب سایت چهارچوب‌هایی هستند که با ارائه امکانات موردنیاز برای طراحی وبسایت، بسیاری از فرآیند‌های برنامه نویسی را تسهیل کرده‌اند. بسیاری از کتابخانه‌ها، ماژول‌ها، معماری‌های وبسایت و کدهای مناسب برای برنامه نویسی و توسعه وبسایت در این فریمورک‌ها وجود دارند. این فریمورک‌ها با همان زبان‌های بک اند نوشته شده‌اند و کدهای بک اند را نیز به طراح ارائه می‌دهند. شاید کارکرد فریمورک‌ها برای شما گیج‌کننده باشد. بهتر است برای روشن شدن این مسئله چند مثال بزنیم.

به عنوان مثال، طراحی و توسعه اکثر وبسایت‌ها بخش‌های مشترکی مثل ایجاد کدهای ارتباط با پایگاه داده دارد. طراح سایت باید برای توسعه هر وبسایتی زمانی را صرف نوشتن این کدهای تکراری بکند. فریمورک‌ها این بخش‌ها را در کسری از ثانیه در اختیار طراحان سایت قرار می‌دهند.

طراحان وبسایت می‌دانند که دسترسی به برخی کتابخانه‌ها بدون فریمورک کار بسیار دشواری است چرا که کدهای بلندی را برای اجرای این کتابخانه‌ها باید اجرا کرد که حفظ کردن آن‌ها دشوار است و ممکن است حین نوشتن کدها بدون فریمورک، طراح سایت دچار خطاهای نحوی شود.

Picture7 - طراحی سایت

فریمورک‌های طراحی سایت علاوه بر ارائه این کتابخانه در کسری از ثانیه، با ارائه ویژگی خطاگیری نحوی کدها، این مشکلات را حل می‌کند. به صورت کلی استفاده از فریمورک در طراحی وبسایت باعث می‌شود که فرآیند طراحی وبسایت سریع‌تر انجام شود، کیفیت کدها بالاتر برود و کدهایی استانداردتر و مطابق اصول بهینگی طراحی وبسایت تولید شود.

فریمورک‌های متعددی در بازار وجود دارند که ویژگی‌های مختلفی ارائه می‌دهند. معروف‌ترین این فریمورک‌ها Symphony, Django, yii2 هستند. حال که با فریمورک‌ها آشنا شدیم، شاید سوالی پیش بیاید که آیا شرکت‌های کامپیوتری نمی‌توانند برای افرادی که با برنامه نویسی ناآشنا هستند، وبسایت‌هایی ارزان و کم‌دردسر طراحی کنند که فرآیند برنامه نویسی به حداقل برسد؟ جواب این سوال، در گروه مفهومی به نام CMS است.

طراحی سایت با CMS

سامانه‌های مدیریت محتوا یا Content Management System که به شکل مخفف به آن‌ها CMS گفته می‌شوند، سایت‌هایی از پیش توسعه یافته هستند که به شما امکان را می‌دهند که بدون نیاز به برنامه‌ نویسی فراوان، سایت‌هایی جذاب برای مدیریت محتوا داشته باشید. این نوع از سایت‌ها، بیشتر برای مصارف عمومی و از پیش تعیین شده مناسب هستند. وردپرس، جوملا، مگنتو و دروپال سه نمونه از این سیستم‌ها هستند که ارائه دهنده سرویس‌های مدیریت محتوای آماده محسوب می‌شوند.

ویژگی‌ها

طراحی سایت با این سامانه‌ها برای وبسایت‌های عمومی، هزینه راه‌اندازی را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. همچنین سرعت توسعه بسیار بالا می‌رود. همچین تطبیق کدنویسی این سامانه‌ها با اصول جهانی، باعث می‌شود که نکاتی مانند سرعت بالا آمدن وبسایت یا رتبه بندی آن در جستجوهای گوگل بالاتر برود.

به عنوان مثال اگر کسی قصد داشته باشد که یک وبسایت فروشگاهی، خبری، شرکتی، تبلیغاتی یا گردشگری داشته باشد که امکانات زیادی ندارند، می‌تواند از این سیستم‌های مدیریت محتوا استفاده کرده و فقط با چند کلیک یکی از این وبسایت‌ها را در اختیار داشته باشد.

البته این مسئله به این معنا نیست که هر کدام از وبسایت‌های ذکر شده توسط افراد ناآشنا به حوزه طراحی وبسایت با این روش قابل پیاده سازی است. نحوه انتخاب گزینه‌های تخصصی و استقرار وبسایت نیازمند دانش خاصی است. یکی از مراکزی که سامانه‌های مدیریت محتوا را با ویژگی‌های مختلف ارائه می‌کند، رایاسایت است. توسعه دهندگان این مرکز با ارائه ویژگی‌های خاصی می‌توانند یک سامانه مدیریت محتوای زیبا، جذاب و سریع و متناسب با نیاز عمومی شما ارائه بدهند.

معایب

بسیاری از این سایت‌ها به این دلیل که آماده هستند، روی زیبایی ظاهر آن‌ها کار نشده و امکانات محدودی دارند. برخی از CMSهای رایگان خارجی حتی با درگاه‌های پرداخت ایرانی دچار مشکل هستند. برای توسعه بسیاری از ویژگی‌های ابتکاری برای وبسایت‌ یا طراحی قالب‌های جذاب باید به برنامه نویسان ماهر مراجعه کرد. با این حال استفاده از این سامانه‌ها و مراجعه به برنامه نویسان برای افرادی که نیازمند وبسایت‌هایی با ویژگی‌های منحصر به فرد و طراحی خاص هستند، مشکلاتی به وجود می‌آورد.

Picture8 - طراحی سایت

بسیاری از افرادی که ایده‌های ابتکاری دارند، به این دلیل با سیستم‌های مدیریت محتوا دچار مشکل می‌شوند که این سامانه‌ها محدودیت‌هایی در توسعه دارند. تقریبا هیچ سامانه مدیریت محتوای آماده‌ای وجود ندارد که تمام ویژگی‌های دلخواه افراد مختلف را ارائه بدهد. این افراد بهتر است به دنبال توسعه اختصاصی طراحی سایت باشند تا ویژگی‌های منحصر به فردی برای سامانه خود پیاده‌سازی کنند.

طراحی سایت اختصاصی

تصور کنید که شما بخواهید یک بازی آنلاین که حاصل ایده شخصی شما است را در قالب وبسایت خود ارائه کنید یا یک سایت برای دانشگاه با تمام پیچیدگی‌های سازمانی آن (مانند مدیریت‌ها، معاونت‌ها، دانشکده‌ها و غیره) بنویسید. استفاده از CMS در این حالت به هیچ عنوان امکان‌پذیر نیست چرا که ارائه چنین امکاناتی نیازمند طراحی هزاران حالت ممکن است که برای هیچ شرکتی مقدور نیست.

در این حالت بهتر است که طراحی سایت خود را به شکل اختصاصی انجام بدهید. بسیاری از مراکز مانند رایاسایت می‌توانند این نوع طراحی را برای شما به راحتی انجام بدهند و شما را از دست مشکلات استفاده از سیستم‌های آماده رها کنند.

ویژگی‌ها

استفاده از طراحی وب سایت اختصاصی مزیت‌های فراوانی دارد. بهترین مزیت آن این است که هر گونه ایده و ابتکاری که در پس زمینه یا ظاهر سایت مدنظر شما است، با طراحی سایت اختصاصی قابل انجام است و برخلاف استفاده از CMS، هیچ محدودیتی در توسعه وجود ندارد. کدها از صفر تا صد طبق نظر خریدار طراحی و توسعه داده می‌شوند.

استفاده از سیستم‌های آماده و توسعه ویژگی‌های اضافی متعدد برای آن‌ها با تکنولوژی‌های مختلف، باعث ایجاد خلاهای امنیتی فراوانی می‌شود. در این حال سیستم مجموعه‌ای از تکنولوژی‌ها و زبان‌های ناهمسان و جزیره‌ای است که شکاف‌هایی به وجود می‌آورد که بستری مناسب برای سواستفاده هکرها است. کسب و کارهای فراوانی به علت عدم توجه به همین مسائل امنیتی، نتیجه تلاش‌های چندساله خود را در کسری از ثانیه از دست داده‌اند.

همچنین سرعت وبسایت در زمانی که توسعه بخش‌های مختلف توسط یک تیم خاص و با مجموعه‌ای مشخص از زبان‌ها و تکنولوژی‌های برنامه نویسی انجام شود، به طرز چشم‌گیری افزایش می‌یابد چرا که مشکل هماهنگی ارتباطات تکنولوژی‌های ناهمگون وجود ندارد. افزایش سرعت وبسایت هم به شما کمک می‌کند که در موتورهای جستجو رتبه بهتری پیدا کنید و هم رضایت بازدیدکنندگان وبسایت را به همراه دارد.

Picture9 - طراحی سایت

سخن پایانی

در این مطلب در ابتدا نگاهی به تعریف و تاریخچه طراحی وبسایت انداختیم و سپس با بخش‌های بک اند و فرونت اند آشنا شدیم. بعد به بررسی فریمورک‌ها و CMSها و توسعه اختصاصی نگاهی انداختیم. حال که با همه این مسائل آشنا شدید، به راحتی می‌توانید دست به انتخابی درست بزنید و ببینید که کدام وبسایت برای شما مناسب است.

ابتدا انتظارات خود از وبسایت و میزان بودجه خود را مورد بررسی قرار بدهید، سپس ببینید که کدام روش طراحی سایت مناسب شما است. اگر می‌خواهید محتوایی تخصصی در زمینه‌های گوناگون ارائه بدهید یا یک وبسایت برای ارائه اطلاعات شخصی خود نیاز دارید، استفاده از CMS برای شما مناسب است.

اما اگر علاقمند به پیاده‌سازی ایده‌های خاص  و پیچیده دارید، سامانه‌های مدیریت محتوا نیاز شما را برطرف نمی‌کنند و باید اقدام به طراحی سایت اختصاصی کنید. رایاسایت یکی از مراکزی است که می‌تواند به شما در هر دو زمینه کمک کند. این مرکز علاوه بر ارائه مشاوره هم می‌تواند سامانه مدیریت محتوایی جذاب به شما ارائه کند و هم سایت‌های اختصاصی شما را مطابق نیاز شما توسعه بدهد.